Απόσπασμα από το βιβλίο της Έλενας Π. Μπλαβάτσκυ "Το Κλειδί της Θεοσοφίας", κεφάλαιο δεύτερο.
Ερώτηση: Λέτε ότι οι διδασκαλίες σας δεν είναι αναβίωση του Βουδδισμού. Μήπως τότε αποτελούν απλή αντιγραφή της νεοπλατωνικής Θεοσοφίας;
Απάντηση: Όχι. Στις ερωτήσεις σας αυτές θα απαντήσω με ένα απόσπασμα από τη διάλεξη του Δρ. J. Buck, μέλους της Θεοσοφικής Εταιρείας, στο Θεοσοφικό Συνέδριο του Σικάγου τον Απρίλιο του 1889 με θέμα: "Θεοσοφία". Κανένας Θεόσοφος δεν κατάλαβε καλύτερα και δεν διατύπωσε με τόση ακρίβεια την πραγματική ουσία της Θεοσοφίας:
"Η Θεοσοφική Εταιρεία οργανώθηκε με σκοπό τη διάδοση των θεοσοφικών αρχών και την προώθηση του θεοσοφικού τρόπου ζωής. Η σύγχρονη Θεοσοφική Εταιρεία δεν είναι η πρώτη στο είδος της. Έχω υπόψη μου ένα τόμο με τίτλο: "Θεοσοφικές εργασίες της Εταιρείας της Φιλαδέλφειας" Λονδίνο 1679, και ένα άλλο "Εισαγωγή στη Θεοσοφία" ή "Επιστήμη του Μυστηρίου του Χριστού, δηλ. της Θεότητας, της Φύσης και του Πλάσματος", Λονδίνο 1855. Περιλαμβάνει τη φιλοσοφία όλων των ενεργητικών Δυνάμεων της Ζωής, των μαγικών και πνευματικών. Αποτελεί οδηγό για την υπέρτατη Αγνότητα, Αγιότητα και Ευαγγελική Τελειότητα, καθώς και για την απόχτηση της θείας ενόρασης.
Η αφιέρωση αυτού του βιβλίου είναι η ακόλουθη: "Προς τους σπουδαστές πανεπιστημίων, κολλεγίων και σχολείων της Χριστιανοσύνης. Προς τους καθηγητές της Μεταφυσικής επιστήμης, της Μηχανικής, της Φυσικής σε όλες τις μορφές. Στους μορφωμένους γενικά άντρες και γυναίκες Ορθόδοξης βασικής πίστης. Προς όλους τους πιστούς ρηχών και σφαλερών αιρέσεων, στους ρασιοναλιστές και σκεπτικιστές κάθε είδους. Στους Μουσουλμάνους τους προικισμένους με λογικό και φωτισμένο πνεύμα, στους Πατριάρχες των ανατολικών θρησκειών, ιδιαίτερα στους ιερείς και ιεραποστόλους των βαρβάρων λαών ή των πολιτισμένων λαών, αφιερώνεται ταπεινά και φιλικά αυτή η εισαγωγή στη Θεοσοφία ή Επιστήμη της βάσης και του μυστηρίου όλων των πραγμάτων".
Τον επόμενο χρόνο (1855) παρουσιάστηκε ένας άλλος τόμος από 600 σελίδες, με τίτλο "Θεοσοφικά Ανάμικτα". Εκδόθηκε σε 500 αντίτυπα που μοιράστηκαν δωρεάν σε βιβλιοθήκες και πανεπιστήμια. Αυτές οι πρώτες και αρκετά πολυάριθμες κινήσεις γεννήθηκαν μέσα στην ίδια τη Εκκλησία. Πρωτεργάτες τους υπήρξαν άνθρωποι ευσεβέστατοι, με σοβαρό χαρακτήρα και ανεπίληπτη φήμη. Όλα τους τα γραφόμενα διατηρούν την ορθόδοξη μορφή και χρησιμοποιούν χριστιανικές εκφράσεις. Όλα αυτά αποτέλεσαν προσπάθειες ερμηνείας των χριστιανικών γραφών στο βαθύτερό τους νόημα, για την καλύτερη κατανόηση της θεοσοφικής ζωής. Αυτά τα έργα σύντομα ξεχάστηκαν και τώρα γενικά είναι άγνωστα. Σκοπός τους ήταν η αναγέννηση του κληρου, το ξαναζωντάνεμα της αληθινής ευσέβειας, και αυτό δεν τα διευκόλυνε καθόλου να βρουν καλή υποδοχή. Και μόνο η λέξη "αίρεση" ήταν τότε αρκετή να ρίξει στα τάρταρα τέτοιου είδους ουτοπίες.
Στην εποχή της Μεταρρύθμισης ο John Reuchlin προσπάθησε κάτι ανάλογο με εξίσου μικρή επιτυχία, παρόλο που ήταν επιστήθιος φίλος του Λούθηρου. Όλοι οι μεταρρυθμιστές λάβαιναν την ειδοποίηση -όπως ο Παύλος από τον Φήστο- ότι είχαν τρελαθεί από την πολλή γνώση και ότι θα ήταν επικίνδυνο να προχωρήσουν περισσότερο. Αν αφήσουμε κατά μέρος την πολυλογία αυτών των συγγραφέων, και πάμε στο βάθος του ζητήματος, θα διαπιστώσουμε ότι αυτά τα έργα είναι απόλυτα θεοσοφικά. Βασίζονται στη γνώση του ανθρώπου για την ίδια του τη φύση και την ανώτερη ζωή της ψυχής. Η σύγχρονη θεοσοφική κίνηση κατηγορήθηκε μερικές φορές ότι είναι προσπάθεια προσηλυτισμού των Χριστιανών στο Βουδδισμό. Σε όλες τις εποχές βρέθηκαν άνθρωποι κατανόησαν λίγο ή πολύ τις θεοσοφικές αρχές και προσπάθησαν να προσαρμόσουν τη ζωή τους σε αυτές. Η θεοσοφική διδασκαλία δεν ανήκει αποκλειστικά σε καμία θρησκεία, δεν περιορίζεται από καμία εποχή και καμία Εταιρεία. Είναι η δικαιωματική κληρονομιά κάθε ανθρώπινης ψυχής. Κάθε άτομο οφείλει να διαμορφώσει τη δική του ορθοδοξία σύμφωνα με τη φύση του και τις ανάγκες του, καθώς και με την ποικιλόμορφη πείρα του. Έτσι εξηγείται, γιατί εκείνοι που φαντάζονται ότι η Θεοσοφία είναι μια νέα θρησκεία, μάταια ζήτησαν να βρουν τα δόγματά της και την τελετουργία της. Δόγμα της είναι να μένει πιστή στην Αλήθεια και τελετουργία της να "τιμάει" κάθε αλήθεια προσαρμόζοντας σε αυτή την πράξη ".
Βλέποντας τις ποικίλες γνώμες και φαντασιοπληξίες σχετικά με το θεοσοφικό κίνημα διαπιστώνει κανείες πόσο δυσνόητη από τον πολύ κόσμο είναι η αρχή της Παγκόσμιας Αδελφότητας. Η ίδρυση αυτού του κινήματος βασίζεται πάνω σε αυτόν τον μοναδικό σκοπό: την ουσιαστική αδελφοσύνη των ανθρώπων. Κατηγορήθηκε για αντιχριστιανική, για βουδδιστική, παρόλο που θα μπορούσε να είναι και τα δύο αφού οι εμπνευσμένοι ιδρυτές και της μιας και της άλλης θρησκείας είχαν για βάση της διδασκαλίας τους και για βίωμα της ζωής τους την αδελφότητα. Θεώρησαν επίσης τη Θεοσοφία σαν συγκαλυμμένο αρχαίο μυστικισμό κάτω από ένα καινούριο όνομα. Στην πραγματικότητα πολλές έως τώρα εταιρείες ιδρύθηκαν κατά καιρούς με βασική τους επιδίωξη τον αλτρουισμό, την αδελφότητα, με πολλές και διάφορες ονομασίες. Οι σκοποί τους και οι αρχές τους ήταν όμοιες με τους σκοπούς του σύγχρονου Θεοσοφικού Κινήματος. Σε όλες αυτές τις εταιρείες η βασική τους αρχή ήταν η ίδια, όλα τα άλλα είναι δευτερεύοντα, δημιουργήματα διαφορετικών περιστάσεων. Πολλοί άνθρωποι όμως λογαριάζουν περισσότερο τα δευτερεύοντα και παραβλέπουν ή αγνούν τα πρωτεύοντα".
Δεν μπορούσε να δοθεί καλύτερη απάντηση στις ερωτήσεις σας από αυτή που έδωσε ένας από τους πιο αξιόλογους θεοσόφους μας.
Ερώτηση: Τότε ποιο σύστημα εκτός από τη βουδδιστική ηθική, ακολουθείτε ή προτιμάτε;
Απάντηση: Όλα και κανένα. Δεν είμαστε ιδιαίτερα προσκολλημένοι σε καμία θρησκεία, σε καμία φιλοσοφία. Συλλέγουμε το καλό όπου το συναντήσουμε. Εδώ θα πρέπει να σας πούμε πως η Θεοσοφία, όπως όλα τα παλιά συστήματα, χωρίζεται σε δύο τμήματα: το εξωτερικό και το εσωτερικό.
Ερώτηση: Ποια είναι η διαφορά;
Απάντηση: Τα μέλη είναι ελεύθερα να πρεσβεύουν όποια θρησκεία ή φιλοσοφία θέλουν, και καμία αν προτιμούν. Αρκεί να συντονίζονται με ένα από τους τρεις σκοπούς του κινήματός μας (1). Σκοπός του θεοσοφικού κινήματος είναι η διάδοση της ιδέας της αδελφότητας στον πρακτικό τομέα της ζωής και όχι στον θεωρητικό. Τα μέλη μπορεί να είναι Χριστινοί ή Μουσουλμάνοι, Εβραίοι, Βουδδιστές, Βραχμανιστές, υλιστές, δεν έχει σημασία. Κάθε όμως μέλος πρέπει να είναι ένας φιλάνθρωπος, ένας σπουδαστής ή ερευνητής κάθε αρχαίας φιλοσοφίας, ή ακόμη μελετητής στο πεδίο της ψυχικής έρευνας. Με μια λέξη, πρέπει να συντελεί, όσο μπορεί, στην πραγματοποίηση του ενός τουλάχιστον από τους σκοπούς του κινήματος, αλλιώς δεν υπάρχει λόγος να γίνει μέλος. Τέτοια είναι τα περισσότερα μέλη στο "εξωτερικό" τμήμα που χωρίζονται σε ελεύθερα και προσκολλημένα μέλη (2).
Με αυτό δεν πρέπει να νομίσουμε πως είναι Θεόσοφοι de facto, στην ουσία δηλαδή. Το ότι γίνονται μέλη, γιατί έχουν γραφτεί στη Θεοσοφική Εταιρεία δεν σημαίνει ότι έγιναν κιόλας θεόσοφοι, εφόσον δεν έχουν αποκτήσει την έννοια των θείων σχέσεων και πραγμάτων. Δεν είναι Θεόσοφος εκείνος που καταλαβαίνει και ερμηνεύει τη Θεοσοφία κατά τον δικό του, εγωιστικό και στενό τρόπο. Μια παροιμία λέει: "Καλό είναι ό,τι γίνεται καλό", κατά τον ίδιο τρόπο θα πούμε "Θεόσοφος είναι εκείνος που γίνεται στην πράξη θεόσοφος".
***
Σημειώσεις:
1. Οι σκοποί του Θεοσοφικού Κινήματος: 1. Ο σχηματισμός πυρήνα παγκόσμιας αδελφότητας των ανθρώπων, χωρίς διάκριση φυλής, χρώματος, φύλου, τάξης ή θρησκείας. 2. Η διάδοση της μελέτης των ιερών γραφών όλων των θρησκειών. 3. Η έρευνα των απόκρυφων μυστηρίων της φύσης και ιδιαίτερα των ψυχικών δυνάμεων του ανθρώπου, που βρίσκονται σε λανθάνουσα κατάσταση ακόμη.2. Προσκολλημένα είναι τα μέλη, που ανήκουν σε μια στοά της Θεοσοφικής Εταιρείας. Ελεύθερα είναι εκείνα που δεν ανήκουν σε καμία στοά.
0 σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου